Blog

“Bão cuốn hết rồi.”
Đó là câu đầu tiên bà Lan nghe được khi tỉnh dậy sau một đêm trắng. Giọng hàng xóm nghẹn ngào bên ngoài: “Nhà chị… chỉ còn cái nền.”

Bà Lan, năm mươi lăm tuổi, góa chồng đã gần mười năm, nhìn đống gạch vụn ngổn ngang trước mắt. Mái tôn méo mó, tủ gỗ sập một nửa, chiếc khung ảnh cưới cháy nám góc. Bà không khóc. Có lẽ nước mắt cũng bị gió bão thổi bay hết rồi.

Bà chỉ còn lại cái vali cũ — bên trong là vài bộ quần áo ướt và tấm sổ tiết kiệm đã lem. Không còn nơi nào để về, bà đành lên xe khách, lầm lũi đi Hà Nội, nơi có đứa con trai duy nhất — Tuấn.

Tuấn là kỹ sư, ở chung cư mới với vợ là Thảo. Cửa mở, con dâu nhìn bà, ánh mắt thoáng qua một nét do dự.
“Ôi, mẹ đến rồi à?”
Tuấn kéo vali giúp, gật đầu: “Mẹ ở tạm ít hôm nhé, để con tính lại cái nhà dưới quê.”
Bà mỉm cười, “Ừ, mẹ chỉ ở nhờ chút thôi.”

Nhưng “ít hôm” hóa ra chỉ được ba ngày.
Tối thứ tư, khi bà đang rửa chén, nghe tiếng thì thầm trong phòng ngủ:
“Anh nói với mẹ đi, chứ em thấy… không tiện.”
“Nhưng giờ mẹ chưa biết đi đâu.”
“Bọn con cũng cần riêng tư chứ.”

Bà Lan đứng chết lặng. Nước ấm tràn qua tay, chén rơi xuống vỡ tan.

Sáng hôm sau, Tuấn ngập ngừng:
“Mẹ… hay mẹ tạm tìm chỗ khác ở, để bọn con dễ sinh hoạt hơn.”
“Ờ, mẹ hiểu mà,” bà nói, giọng nhẹ tênh, như thể chính mình cũng tin vậy.

Cả buổi chiều, bà ngồi ở bến xe, ôm vali, chẳng biết đi đâu.
Đêm xuống, Hà Nội đổ mưa, mưa nhỏ nhưng lạnh hơn cả cơn bão quê nhà.

Trong túi áo, bà lục ra chiếc điện thoại cũ, màn hình nứt đôi, lướt qua vài số. Dừng lại ở cái tên: Minh – bạn cấp ba.
Bà không biết sao vẫn giữ số ấy. Có lẽ vì thói quen, hoặc vì một góc ký ức chưa tắt.

Bà do dự hồi lâu rồi bấm gọi.
Giọng nam trầm ấm vang lên sau hai hồi chuông:
“Lan à? Là em hả?”
“Ừ… Anh Minh, em… Em đang ở Hà Nội.”
“Ở đâu? Gửi anh địa chỉ.”

Hai mươi phút sau, một chiếc xe đen dừng trước trạm xe. Người đàn ông bước xuống, áo sơ mi sẫm, gương mặt có nét từng trải. Ông không hỏi gì, chỉ nhìn bà thật lâu rồi nói ba chữ:
“Lên xe đi.”

Bà Lan cắn môi. Nước mưa hòa với nước mắt. Cánh cửa xe đóng lại, và một chương khác của đời bà bắt đầu — nơi mà quá khứ, lòng tự trọng và sự cô đơn cùng va vào nhau dữ dội.

Căn nhà của ông Minh nằm ở khu Tây Hồ, tĩnh lặng và sang trọng. Khi xe dừng, bà Lan thấy mình lạc vào một thế giới khác — nơi mọi thứ đều sáng, sạch và… xa lạ.
Ông Minh mở cửa, nhẹ giọng:
“Cứ coi đây là nhà em. Phòng trên tầng hai còn trống.”

Bà ngập ngừng: “Anh Minh, em chỉ ở vài hôm, khi nào tìm được chỗ thì…”
Ông ngắt lời, mắt nhìn thẳng: “Không cần nói nhiều. Ở đây cho yên.”

Ba mươi năm rồi họ mới gặp lại. Ngày xưa, bà Lan từng là hoa khôi lớp, còn ông Minh là chàng trai nghèo luôn lặng lẽ mang cặp hộ cô mỗi chiều. Họ từng có một quãng thanh xuân chưa kịp gọi tên thì mỗi người rẽ một hướng — bà lấy chồng, ông đi Nam lập nghiệp.

Bây giờ, ông là doanh nhân thành đạt, có vợ con đang định cư ở Úc. Còn bà, là một người đàn bà lạc lõng giữa cơn bão đời.

Những ngày đầu, bà chỉ nấu ăn, dọn dẹp, như để trả ơn. Ông Minh thường về muộn, chỉ ăn ít cơm rồi lại lên phòng làm việc. Họ nói chuyện ít, nhưng ánh mắt đôi lần chạm nhau — ngập ngừng, khó tả.

Một buổi tối, điện trong khu mất. Bà Lan ra ban công, nhìn hồ lấp lánh ánh đèn xa. Ông Minh mang ra hai cốc trà nóng, đặt xuống bàn.
“Em vẫn thích trà mạn à?”
Bà khẽ cười: “Anh còn nhớ…”
“Ba chục năm rồi, có mấy thứ mà quên được.”

Câu nói khiến không khí lặng lại. Ngoài kia, gió hồ thổi mát rượi, nhưng trong lòng bà Lan nóng rát.

Hôm sau, Thảo — con dâu bà — gọi điện. Giọng cô ta nhẹ nhàng nhưng lạnh:
“Mẹ ở chỗ bạn à? Con định gửi ít tiền phụ mẹ thuê phòng. Ở nhà người khác mãi cũng bất tiện.”

Bà Lan im lặng, mắt nhìn căn phòng sáng đèn, nơi ông Minh đang cặm cụi làm việc.
“Ừ, mẹ biết rồi.”
Sau cuộc gọi, bà ngồi rất lâu. Cảm giác xấu hổ, ơn nghĩa, và nỗi cô độc đan xen như những sợi dây siết chặt.

Tối đó, bà thu dọn đồ, định lặng lẽ đi. Nhưng khi vừa kéo vali xuống tầng, ông Minh đã đứng sẵn ở cửa.
“Đi đâu?”
“Em không thể phiền anh thêm nữa.”
“Lan.” Ông nói chậm rãi. “Em gọi cho anh tối đó không phải để vay chỗ ngủ. Mà là vì tin anh. Anh không muốn để em lại ngoài đường lần nào nữa.”

Bà Lan cúi đầu, nước mắt rơi ướt bàn tay nhăn nheo.
“Anh Minh, em… em sợ người ta nói.”
Ông chỉ đáp gọn:
“Đời em đã chịu đủ bão rồi. Đừng sợ thêm mưa.”

Ba tháng sau, căn nhà cũ ở quê được sửa lại nhờ tiền hỗ trợ và phần lớn là do ông Minh giúp. Bà Lan nhất quyết gửi lại ông, nhưng ông chỉ cười:
“Coi như anh trả món nợ hồi xưa không dám nắm tay em.”

Ngày bà về quê, ông Minh đưa ra bến xe, tay cầm chiếc giỏ đựng bánh bà tự làm. Họ không nói gì nhiều, chỉ im lặng. Đến khi xe sắp lăn bánh, ông khẽ nói:
“Có ai đối tốt với em, em nhớ giữ. Nhưng nếu không ai còn thương em nữa, hãy gọi anh.”

Bà Lan cười, giấu đi giọt nước mắt cuối cùng.
Chiếc xe rời bến, bỏ lại sau lưng bóng người đàn ông đứng yên dưới mưa phùn.

Về đến quê, bà bắt đầu lại cuộc sống. Nhà nhỏ, nhưng yên bình. Mỗi sáng, bà trồng rau, pha trà, nghe tiếng gà gáy. Hàng xóm sang hỏi thăm, ai cũng mừng vì bà “gặp được quý nhân”. Nhưng bà không kể chi tiết, chỉ bảo:
“Người tốt còn nhiều lắm.”

Thỉnh thoảng, Tuấn gọi điện, giọng có phần áy náy:
“Mẹ, con xin lỗi… Bọn con lúc ấy căng thẳng, giờ nghĩ lại thấy mình sai.”
Bà cười hiền: “Không sao đâu con. Bão qua rồi, ai mà chẳng muốn yên ổn.”

Một chiều cuối thu, bà nhận được bưu phẩm: một hộp trà mạn và mảnh giấy ghi vỏn vẹn bốn chữ “Nhớ uống với anh”. Không ký tên, nhưng bà biết rõ nét chữ ấy.

Bà ngồi trên hiên, nắng rọi lên gương mặt đã hằn thời gian. Nụ cười nở nhẹ — không phải của người chờ đợi, mà của người biết mình vẫn còn được trân trọng.

Cơn bão năm ấy cướp đi căn nhà, nhưng trả lại cho bà một mái ấm khác: trong lòng mình.
Và đôi khi, chỉ ba chữ giản đơn “Lên xe đi” cũng đủ cứu một cuộc đời khỏi trôi dạt mãi mãi.

Nghệ sĩ Nhân dân, nguyên Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, người nghệ sĩ tài hoa, minh chứng cho một cuộc đời tận hiến trọn vẹn cho nghệ thuật kịch nói Việt Nam.

Nghệ sĩ Nhân dân tài hoa, ghi dấu ấn với hàng loạt vai diễn kinh điển

Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú, tên đầy đủ Phạm Anh Tú, sinh tháng 1/1962. Ông tốt nghiệp lớp diễn viên Trường Sân khấu – Điện ảnh năm 1981 và về công tác tại Nhà hát Tuổi trẻ, nơi quy tụ lứa nghệ sĩ tài năng đầu tiên như Nghệ sĩ Nhân dân Lê Khanh, Minh Hằng, Lan Hương, NSƯT Chí Trung, Đức Hải… Đây cũng là môi trường nuôi dưỡng những bước đi đầu tiên trong sự nghiệp sân khấu của ông.
NSND Anh Tú trong vai Macbeth – một trong những vai xuất sắc trong sự nghiệp diễn xuất của ông. Ảnh: Tiền Phong
Năm 2001, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú và đến năm 2016 trở thành Nghệ sĩ Nhân dân – ghi nhận những đóng góp bền bỉ và quan trọng cho sân khấu kịch nói Việt Nam.

Suốt hơn ba thập niên làm nghề, Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú để lại nhiều vai diễn kinh điển. Ông hóa thân đầy sức thuyết phục trong những nhân vật lớn như Trần Cảnh (Rừng trúc), Macbeth (Macbeth), Tể tướng (Âm mưu và tình yêu), Vũ Như Tô (Vũ Như Tô)… Với khả năng đào sâu tâm lý nhân vật, phong cách diễn tinh tế, nội lực, ông luôn được đánh giá là một trong những gương mặt sáng giá của thế hệ nghệ sĩ sân khấu trưởng thành từ những năm 80.

Không chỉ là diễn viên tài hoa, ông còn là đạo diễn sáng tạo, ghi dấu với hàng loạt vở chính kịch được giới chuyên môn đánh giá cao: Lâu đài cát, Tai biến, Biệt đội báo đen, Bão tố Trường Sơn, Hamlet, Kiều, Romeo và Juliet, Thế sự… Sau khi tốt nghiệp Khoa Đạo diễn năm 2004, niềm say mê với sân khấu càng thôi thúc ông liên tục tìm tòi để mang lại hơi thở hiện đại cho kịch nói Việt Nam.

Nghệ sĩ Nhân dân từng là Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Trước khi gắn bó với Nhà hát Kịch Việt Nam, Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú từng giữ vị trí Trưởng đoàn Kịch I – Nhà hát Tuổi trẻ từ năm 1997 đến 2013. Năm 2013, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc phụ trách nghệ thuật Nhà hát Kịch Việt Nam. Đến tháng 4/2018, ông chính thức đảm nhiệm vai trò Giám đốc Nhà hát.

Trong mắt đồng nghiệp, ông là người tận tâm, luôn trăn trở tìm hướng đi mới cho sân khấu. Dù được mời nhiều vai diễn truyền hình ăn khách, Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú vẫn chọn tập trung phần lớn thời gian cho sân khấu – nơi ông gọi là “thánh đường của nghệ thuật”.
NSND Anh Tú và NSND Hoàng Dũng trong phim “Đàn trời”. Ảnh: NSX
Bên cạnh sân khấu, ông cũng được khán giả yêu mến qua nhiều bộ phim truyền hình như Của để dành, Đàn trời, Chiều ngang qua phố cũ, Ánh sáng trước mặt… Những vai diễn nặng ký, đa chiều giúp ông được nhận diện rộng rãi trong đời sống phim ảnh.

Với các nghệ sĩ trẻ, NSND Anh Tú là người thầy lớn. Ông không ngần ngại chia sẻ kinh nghiệm nghề, cách phân tích kịch bản, xây dựng nhân vật. Nhiều đồng nghiệp luôn nhắc đến ông với sự nể trọng về chuyên môn và nhân cách.

Dù nổi tiếng, NSND Anh Tú lại rất kín tiếng trong đời sống cá nhân. Ông kết hôn muộn, ngoài 40 tuổi mới lập gia đình. Năm 2004, hai vợ chồng đón con trai đầu lòng và cũng là con duy nhất.
NSND Anh Tú (trái) và NSND Lê Khanh trong vở “Rừng trúc”. Ảnh: TL

Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú đột ngột ra đi ở độ tuổi sung sức nhất

Trước khi qua đời, dù bệnh nặng, ông gần như không chia sẻ về sức khỏe, cũng không muốn làm phiền đồng nghiệp, bạn bè. Thậm chí, ông dặn không công bố số phòng bệnh để tránh việc thăm nom cầu kỳ.

Sự ra đi của Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú ở tuổi 56 – khi ông đang ở độ chín nhất của sự sáng tạo – khiến giới sân khấu, bạn bè và khán giả không khỏi bàng hoàng, tiếc thương. Ông được xem là một trong những đạo diễn sân khấu sung sức nhất miền Bắc, mỗi năm đều đặn ra mắt những vở diễn mới, đặc biệt trong những năm cuối đời, tập trung mạnh vào kịch kinh điển và kịch lịch sử.

Dù không còn nữa, di sản nghệ thuật mà Nghệ sĩ Nhân dân Anh Tú để lại cho sân khấu và khán giả vẫn còn nguyên giá trị – là minh chứng cho một cuộc đời tận hiến trọn vẹn cho nghệ thuật kịch nói Việt Nam.

https://danviet.vn/nghe-si-nhan-dan-anh-tu-hanh-trinh-cua-mot-nghe-si-tai-hoa-tan-hien-tron-doi-cho-san-khau-d1379702.html?utm_source=coccoc&utm_medium=ccnews

Tôi và anh cưới nhau vào một ngày mưa tháng Bảy.

Không phải cơn mưa lãng mạn trong phim, mà là thứ mưa nặng hạt, xám xịt, rơi ào ào xuống mái tôn nhà văn hóa xã nơi chúng tôi tổ chức lễ cưới gọn nhẹ. Anh mặc quân phục, còn tôi mặc áo dài đỏ do mẹ tự tay chọn vải. Đám cưới không rình rang, không rượu bia linh đình, chỉ có vài mâm cỗ, bà con họ hàng thân thích, và những cái bắt tay chúc phúc rất nhanh — bởi sáng hôm sau, anh phải quay lại đơn vị.

Anh là quân nhân chuyên nghiệp.

Tôi đã biết điều đó ngay từ đầu. Biết rằng lấy anh là chấp nhận những ngày chờ đợi, những cuộc gọi ngắn ngủi lúc nửa đêm, những lần anh đi mà không hẹn ngày về. Nhưng tôi không ngờ… mọi thứ lại đến nhanh và tàn nhẫn như vậy.

Chỉ ba ngày sau đám cưới, khi tôi còn chưa kịp quen với hai tiếng “vợ chồng”, anh nhận lệnh công tác khẩn.

Đêm đó, anh ngồi bên mép giường, lặng lẽ gấp đồ. Tôi giả vờ ngủ, nhưng nước mắt thấm ướt gối từ lúc nào không hay. Anh cúi xuống hôn lên trán tôi, mùi mồ hôi, mùi vải quân phục quen thuộc khiến tim tôi thắt lại.

“Anh đi vài tháng thôi. Em ở nhà chờ anh.”

Tôi không hỏi đi đâu. Không phải vì không tò mò, mà vì tôi hiểu có những điều không nên hỏi.

Sáng hôm sau, anh đi.

Và đúng một tháng sau, tôi phát hiện mình mang thai.

Tôi cầm que thử thai đứng lặng trong nhà vệ sinh, tim đập loạn nhịp. Hai vạch đỏ hiện lên rõ ràng đến tàn nhẫn. Tôi vừa mừng, vừa hoang mang, vừa sợ hãi. Tôi gọi cho anh — điện thoại ngoài vùng phủ sóng.

Tôi nhắn tin. Không thấy hồi âm.

Tôi ôm bụng mình, thì thầm một mình trong căn nhà trống:
“Con ơi… ba con chưa biết đâu…”

Ba ngày sau, mẹ chồng tôi xuất hiện.

Bà không đến một mình.

Bà dẫn theo một bé gái khoảng tám tuổi. Con bé gầy, nước da ngăm, tóc cắt ngắn, mặc chiếc váy cũ đã sờn gấu. Nó đứng nép sau lưng bà, hai tay nắm chặt quai balô bạc màu.

Tôi chết lặng.

Bà đặt túi xuống bàn, giọng thản nhiên đến lạnh người:
“Đây là con gái của thằng Tuấn.”

Tôi nghe như sét đánh ngang tai.

“Con bé tên là Hạ. Từ nay nó sẽ ở đây. Chăm sóc cho cô.”

Tôi không nhớ mình đã ngồi xuống ghế lúc nào. Tai ù đi, mắt tối sầm. Hàng trăm câu hỏi dội lên trong đầu, nhưng không câu nào bật ra thành lời.

Con… gái?

Tám tuổi?

Vậy là trước khi cưới tôi, anh đã có con với người khác?

Vậy những lời thề thốt, những ánh mắt chân thành, những câu nói “anh chưa từng có ai”… đều là dối trá?

Máu trong người tôi sôi lên. Cảm giác bị phản bội bóp nghẹt lồng ngực. Tôi nhìn con bé — ánh mắt rụt rè, sợ hãi, như con mèo nhỏ bị ném vào nơi xa lạ.

Tôi quay sang mẹ chồng, giọng run nhưng sắc:
“Mẹ nói rõ cho con nghe. Là sao?”

Bà thở dài.
“Nó là con của đồng đội thằng Tuấn. Nhưng trên giấy tờ… Tuấn nhận làm con.”

Tôi bật cười — một nụ cười đắng ngắt.

“Vậy là con nuôi? Hay con ruột? Sao đến bây giờ con mới biết?”

Bà im lặng.

Chính sự im lặng đó đã giết chết tôi.

Đêm đó, tôi không ngủ.

Tôi ngồi trong phòng, tay ôm bụng bầu mới nhú, nước mắt chảy không ngừng. Tôi nghĩ đến việc ly hôn. Nghĩ đến cảnh ký đơn, trả lại họ hàng cho nhau, ôm con ra đi. Tôi không thể chấp nhận một người chồng giấu tôi cả một đứa con.

Sáng hôm sau, khi tôi bước ra bếp, con bé đã dậy từ sớm.

Nó đứng loay hoay bên bồn rửa, cố rửa mớ rau lớn hơn cả cánh tay nó. Thấy tôi, nó giật mình, cúi đầu lí nhí:
“Con… con nấu cháo cho cô…”

Tôi sững lại.

Không phải “mẹ”.

Không phải “dì”.

Mà là “cô”.

Một tiếng gọi xa lạ đến đau lòng.

Tôi định quát, định đuổi, định hỏi cho ra lẽ. Nhưng rồi, trong lúc tôi còn chưa kịp nói gì, con bé bỗng bật khóc.

Khóc nấc lên, không dám khó to, chỉ cắn môi, nước mắt rơi xuống bát cháo còn chưa kịp sôi.

“Tối qua… con nghe bà nói cô giận con… nếu con ngoan… cô đừng đuổi con đi… con không có ai hết…”

Tim tôi chùng xuống.

Tôi kéo ghế, ngồi xuống trước mặt nó.
“Con… mẹ con đâu?”

Con bé lau nước mắt bằng tay áo, giọng run run:
“Mẹ con… mất rồi.”

Tôi lặng người.

Nó kể — bằng giọng trẻ con nhưng đầy những mảnh ký ức rời rạc.

Mẹ nó là y tá quân y, cùng đơn vị với chồng tôi. Trong một lần làm nhiệm vụ cứu trợ, mẹ nó hy sinh. Ba ruột nó cũng là quân nhân, mất trước đó hai năm. Trước khi mất, mẹ nó gửi gắm con gái cho chồng tôi — người đồng đội thân thiết nhất.

“Ba Tuấn nói… nếu mẹ con không về… ba sẽ làm ba của con…”

Nó ngước lên nhìn tôi, ánh mắt trong veo nhưng mang nỗi buồn không thuộc về tuổi thơ.

“Ba Tuấn thương con lắm… ba nói… khi nào cưới vợ… con sẽ có mẹ…”

Tôi nghe đến đó, toàn thân lạnh toát.

Mọi mảnh ghép bỗng khớp lại — đau đớn, nhưng rõ ràng.

Không phải phản bội.

Không phải lừa dối.

Mà là một lời hứa sinh tử giữa những người lính.

Tôi quay mặt đi, nước mắt rơi không kịp lau. Bao nhiêu uất hận trong tôi bỗng hóa thành xót xa.

Một người đàn ông mang trên vai không chỉ tổ quốc, mà còn là lời hứa với người đã khuất.

Chiều hôm đó, tôi gọi cho anh — lần đầu tiên sau nhiều ngày.

Không biết bằng cách nào, cuộc gọi kết nối.

Tôi không trách móc. Không gào khóc. Chỉ hỏi một câu duy nhất:
“Anh… sao anh không nói với em?”

Ở đầu dây bên kia, anh im lặng rất lâu.

Rồi giọng anh khàn đi:
“Anh sợ… em không chịu nổi.”

Tôi nhắm mắt lại.
“Anh sai rồi. Nhưng… em sẽ không bỏ con bé.”

Anh bật khóc.

Lần đầu tiên tôi nghe một người lính khóc.

Từ hôm đó, tôi nhận Hạ làm con.

Không giấy tờ ngay lập tức. Không nghi thức long trọng. Chỉ là tôi cúi xuống, nắm tay nó, nói:
“Từ nay… con gọi cô là mẹ.”

Nó òa khóc, ôm chầm lấy tôi, gọi một tiếng “mẹ” run rẩy — mà tôi mang theo suốt đời.

Sau này, khi con tôi chào đời, Hạ là người đầu tiên bế em. Nó chăm em cẩn thận, vụng về nhưng đầy yêu thương.

Chồng tôi trở về sau gần một năm.

Anh đứng lặng ở cửa, nhìn hai đứa trẻ — một do tôi sinh, một do anh nhận — đang ngủ cạnh nhau.

Anh quỳ xuống trước mặt tôi.

Tôi đỡ anh dậy.

Không cần lời xin lỗi nào nữa.

Bởi có những gia đình không bắt đầu từ máu mủ — mà từ sự lựa chọn yêu thương.

Và tôi biết, mình đã chọn đúng.

Đúng lúc tôi nghĩ những tổn thương mình phải chịu đựng từ cuộc hôn nhân trước được chữa lành, cuộc đời lại nở hoa ở tuổi 45 thì thực tế đã dội cho tôi một gáo nước lạnh buốt…

Tôi vừa bước ra khỏi một cuộc hôn nhân dư dả về vật chất nhưng thiếu thốn tình cảm.

Ở cái tuổi ngoài 40, người ngoài cứ tưởng tôi có trong tay mọi thứ: cuộc sống giàu sang, chồng làm lãnh đạo của một công ty lớn, con gái lớn du học ở trời Tây, con trai út theo học một trường quốc tế trong nước.

Nhưng “trong chăn mới biết chăn có giận”, sống trong ngôi nhà to, đi xe xịn nhưng lòng tôi thấy trống trải, lạnh lẽo. Tôi như con chim trong chiếc lồng son. Chồng thì thờ ơ, hay ra lệnh, con cái thì ở cái tuổi chỉ quan tâm bạn bè.

Tôi đã quá quen với những bữa cơm một mình, những lần về quê thăm bố mẹ một mình, những dịp lễ tết một mình và quen với cả sự cô đơn…

Và rồi một ngày tôi quyết định đặt dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân kéo dài 20 năm. Với nửa số tài sản sau khi ly hôn, tôi thừa sức sống cuộc sống sung túc đến cuối đời mà không phải làm gì. Ngoài cảm giác có lỗi với các con, tôi không hối tiếc khi bước ra khỏi cuộc hôn nhân này. Sự ủng hộ từ xa của con gái lớn như tiếp thêm động lực để tôi khởi đầu một cuộc sống mới.

Giờ tôi đã thay đổi, tôi sống cho bản thân, tham gia gặp gỡ bạn bè, đi làm đẹp… Được sự khích lệ của mấy cô bạn, tôi đăng ký gói tập gym có HLV (huấn luyện viên) riêng. Tôi muốn cơ thể mình lấy lại sự săn chắc, sự tự tin và hấp dẫn

Và có ai ngờ được, tại buổi gặp đầu tiên, tôi xao động bởi ánh mắt của HLV thể hình điển trai. An 25 tuổi, chỉ hơn con gái lớn của tôi vài tuổi, sẽ kèm cặp 1-1 cho tôi ở khoá học này. An có đôi mắt đen sâu thẳm, thoạt nhìn tưởng lạnh lùng nhưng khi cậu cười thì mắt cũng cười, rất ấm áp.

Thực ra trai đẹp thì tôi gặp nhiều nhưng An có nét giống mối tình đầu thời đại học của tôi. Không ít lần trong cuộc hôn nhân lạnh lẽo, thiếu kết nối này, trong những đêm vò võ một mình, tôi đã nghĩ đến người bạn trai đầu tiên ấy.

Tiếp xúc với An, tôi thấy tâm hồn mình như trẻ lại, đầy năng lượng và rạo rực cảm xúc.

An hướng dẫn tôi rất nhiệt tình. Mỗi động tác khó, tôi không làm được, bản thân bối rối đều là An kiên nhẫn chờ tôi, hướng dẫn tôi làm bằng được thì thôi. Cậu luôn khích lệ và khen ngợi: “Chị Thanh có đôi chân rất đẹp, giữ tư thế này nhé”, “Chị cố gắng lên, động tác đẩy tạ sắp đạt chuẩn rồi”, “Thực ra chị có vóc dáng đẹp sẵn rồi, tập thể thao chỉ để giữ sức khoẻ thôi”…

Mỗi lần tập chạy bộ trên máy hay nhảy dây, giữa vài phút nghỉ ngơi, An lại đưa nước cho tôi uống, đưa khăn cho tôi thấm mồ hôi. Dần dần, cậu trực tiếp lấy khăn thấm mồ hôi giúp tôi luôn. Những động chạm vô tình nhẹ như gió thoảng khi An sửa động tác cho tôi, hơi thở nam tính của chàng trai trẻ phả vào gáy tôi trong lúc tập… vẫn vấn vít trong tâm trí tôi, đi vào trong giấc ngủ.

An chủ động nhắn tin dặn dò tôi tuân theo thực đơn dinh dưỡng, nhắc tôi chuẩn bị cho bài tập, hỏi han khi tôi đến muộn. Dần dần những cuộc trò chuyện kéo dài đến khuya, cả hai nhắn qua lại không dứt. Tôi phát hiện ra, An rất hợp với mình từ những câu chuyện, quan điểm về cuộc sống và cậu nắm bắt tâm lý phụ nữ rất tốt. Ở bên cậu, tôi không cảm thấy khoảng cách 20 tuổi…

“Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén”, sau một buổi tập, An lao vào phòng thay đồ dành cho khách vip ôm chầm lấy tôi mà thổ lộ: “Chị, em thích chị!”. Tôi không nhớ rõ cảm xúc của mình lúc đó, bản thân muốn trốn khỏi đôi bàn tay rắn chắc của An mà không được. Tôi cũng muốn nói câu gì đó, như “chúng ta không thể”, nhưng thực tế thì tôi không nói nổi, chân tay mềm nhũn. An hôn tôi vồ vập và tôi đã… đáp lại nụ hôn ấy…

Tôi lao vào cuộc tình với chàng trai kém tuổi như con thiêu thân lao về phía ánh đèn. Chúng tôi gặp nhau bất kể ngày đêm sau mỗi buổi tập, khi An có thời gian. An đem đến cho tôi cảm xúc mãnh liệt, say đắm mà tôi chưa từng trải qua.

Tôi yêu An đến nỗi không tiếc cậu ấy thứ gì. Tôi tặng An xe SH, biết cậu ấy đang ở nhà thuê cùng bạn, tôi mua một căn hộ nhỏ đầy đủ tiện nghi để An ở. Chúng tôi cùng nhau đến Nhật Bản ngắm núi Phú Sĩ, đến Trung Quốc tắm suối nước nóng ở Hoàng Sơn…

Đúng lúc tôi nghĩ những tổn thương mình phải chịu đựng từ cuộc hôn nhân trước được chữa lành, cuộc đời lại nở hoa ở tuổi 45 thì thực tế đã dội cho tôi một gáo nước lạnh buốt…

Tôi bị đánh ghen! Đúng thế, tôi bị đánh ghen ngay tại phòng tập gym. Khi tôi vừa chống đẩy được 50 cái, đang ngồi thở thì có 2 người phụ nữ to béo và 1 cô gái trẻ xông vào.

Hai phụ nữ kia khoá tay tôi, đè xuống đánh còn cô gái thì gào lên chửi bới: “Đồ gái già mất nết, đi cướp chồng người khác. Bà tưởng bà ngon lắm hả, cũng chỉ là một trong số cây ATM di động cho thằng đó mà thôi”.

Tai tôi lùng bùng, không tin nổi những gì mình nghe thấy, tôi mà lại đi cướp chồng người khác?

Hoá ra, trước khi gặp tôi An đã sống như vợ chồng không hôn thú với cô gái kia. Và trong quá trình chung sống, cậu vẫn cặp kè với những phụ nữ khác. Theo lời cô kia, thì thời gian qua An và cô ta xảy ra mâu thuẫn, cậu ta đã bỏ ra ngoài ở một thời gian, mặc cho vợ hờ truy tìm khắp nơi. Rốt cuộc, tôi chỉ là một trong những “con mồi béo bở” mà kẻ săn mồi lão luyện như cậu ta săn được…

Tóc tai rối bời, cảm giác đau đớn, tủi nhục trước bao cặp mắt tò mò khiến tôi chỉ muốn lịm đi. Còn An, ngay từ giây phút mấy người phụ nữ xông vào, cậu đã biến mất đằng nào không rõ. Cậu ta đã kịp chạy trốn trước khi mặt nạ bị lột xuống.

Còn số tiền 2 tỷ đồng, cậu ta vay tôi để xây nhà ở quê cho bố mẹ thì sao? Còn căn hộ tôi mua để cậu ta đứng tên nữa, tôi lấy lại bằng cách nào? Tôi quá dại dột và ngu ngốc. Tôi không muốn khóc trong hoàn cảnh này nhưng cảm nhận môi mình mặn chát…

Dạo gần đây, tôi luôn cảm thấy dưới thân chồng mình toát ra một mùi hôi khó tả. Dù đã thay đến 7 lần ga giường, giặt sạch chăn nệm, khử mùi bằng tinh dầu, nhưng mùi lạ ấy vẫn không biến mất, ngược lại còn ngày càng nồng hơn. Một linh cảm chẳng lành thôi thúc tôi chờ đến khi chồng đi công tác, tự tay tháo tung tấm nệm ra kiểm tra.
Và ngay khoảnh khắc ấy, tôi ngã quỵ xuống đất – bởi thứ nằm trong đó không chỉ khiến tôi sợ hãi, mà còn phơi bày một sự thật đau đớn mà bấy lâu nay tôi không dám đối diện.

Tôi và Trí kết hôn đã 8 năm. Anh làm quản lý kinh doanh, thường xuyên phải đi công tác. Cuộc sống hôn nhân không phải lúc nào cũng ngọt ngào, nhưng chúng tôi vẫn cố duy trì sự tử tế và tôn trọng lẫn nhau. Hoặc… ít nhất tôi đã nghĩ như vậy.

Ba tháng gần đây, mỗi đêm tôi lại ngửi thấy mùi gì đó rất khó chịu. Không phải mùi cơ thể bình thường, mà như mùi ẩm mốc, lẫn chút gì tanh nồng, bám vào chăn, ga và đặc biệt là phía dưới chỗ Trí nằm.

Tôi thay ga liên tục, thậm chí mang cả nệm đi phơi nắng. Nhưng đêm nào anh nằm xuống, mùi ấy lại xuất hiện. Tôi hỏi thì Trí gạt đi:
“Em nhạy cảm quá. Anh có mùi gì đâu.”

Nhưng tôi biết bản thân không hề tưởng tượng.

Điều kỳ lạ hơn: mỗi lần tôi cố gắng dọn dẹp kỹ khu vực giường anh nằm, Trí đều tỏ ra bực bội, thậm chí nổi nóng vô cớ.

“Đừng động vào đồ của anh. Giường chiếu để nguyên!”
Anh hét lên một đêm khi thấy tôi đang tháo ga giường.

Chưa bao giờ anh phản ứng như vậy. Tôi bắt đầu bất an. Rất bất an.

Và rồi mọi chuyện lên đến đỉnh điểm khi mùi đó trở nên nồng nặc đến mức khiến tôi mất ngủ. Tôi cảm giác nó không chỉ là mùi, mà là lời cảnh báo.

Tối ấy, Trí thông báo phải đi công tác 3 ngày.

Khi anh đóng cửa bước đi, linh cảm trong tôi trỗi dậy mạnh mẽ đến mức bàn tay cũng run. Tôi đứng nhìn cánh cửa một lúc lâu, rồi quay vào phòng ngủ, kéo cả tấm nệm ra giữa nền nhà.

“Có gì đó không bình thường. Mình phải biết sự thật,” tôi tự nói với bản thân.

Tôi lấy dao rọc giấy, hít một hơi thật sâu và rạch đường đầu tiên lên lớp vải nệm.

Ngay khi lớp vải bật ra, một luồng mùi nồng nặc phả thẳng vào mặt tôi, khiến tôi choáng váng. Tôi phải bịt mũi, gập người ho sặc sụa.

Tim tôi thắt lại. Không thể nào… bên trong nệm lại có mùi như thế này.

Tôi tiếp tục cắt rộng thêm.

Và tôi đông cứng.

Trong lòng nệm, giữa lớp mút xốp bị khoét, là một hộp gỗ lớn màu nâu đậm, nằm sâu và được chèn bởi miếng cao su đã mục. Hộp không khóa. Tôi mở nắp… và ngay khoảnh khắc đó, chân tôi mềm nhũn, đầu gối khuỵu xuống nền nhà.

Bên trong hộp không phải thứ kinh dị như tôi sợ. Nhưng nó khiến trái tim tôi đau nhói theo cách khác.

Trong hộp là:

Hàng chục lá thư chưa mở, tất cả đều ghi tên tôi
Một cuốn album ảnh đã cũ, đầy bụi
Và một cuốn sổ tay nâu, góc bìa bị mòn

Tôi run rẩy mở những lá thư. Đó là thư từ mẹ tôi – người đã mất 5 năm trước do bệnh nặng. Mỗi lá thư được gửi vào thời điểm bà còn sống, tất cả gửi về địa chỉ nhà tôi.

Trên mỗi phong thư có dấu “đã nhận”.

Tôi chưa từng thấy những lá thư này.

Tay tôi lạnh buốt.

Tôi cầm album ảnh lên. Bên trong là những tấm ảnh chụp mẹ tôi lúc nằm viện, những bức bà cố gắng mỉm cười, những dòng ghi chú:
“Để dành cho Hà.”
“Hy vọng con bé không buồn vì trông mẹ tiều tụy.”
“Gửi con gái yêu của mẹ.”

Tôi nghẹn lại. Tôi nhớ mẹ khủng khiếp, nhưng tôi chưa bao giờ nhìn thấy những tấm ảnh này.

Tôi mở cuốn sổ tay.

Là chữ của Trí.

Mình đã giữ lại tất cả. Vì mình sợ Hà biết mẹ gửi thư trong lúc bệnh nặng sẽ càng đau. Mẹ Hà nhờ mình chuyển cho cô ấy khi bà không còn, nhưng… mình không đủ can đảm. Hà mong manh quá. Cô ấy luôn đau đớn mỗi khi nhắc đến mẹ. Mình không muốn cô ấy biết mẹ đã chịu đựng nhiều như vậy những năm cuối đời.

Mình sai. Nhưng mình chỉ muốn bảo vệ cô ấy. Giữ lại mọi thứ… để Hà không phải gánh thêm nỗi đau.

Mình biết mùi từ tấm nệm ngày càng tệ vì mình giấu quá lâu. Mình sợ Hà phát hiện. Mình càng không dám vứt đi, vì như vậy chẳng khác nào phản bội lời hứa cuối cùng với mẹ cô ấy.

Tôi ôm cuốn sổ, khóc như một đứa trẻ.

Không phải sự thật đen tối.
Không phải bí mật kinh khủng.

Mà là sự thật… quá đau.

Trí giấu mọi thứ không phải vì phản bội, mà vì thương tôi, vì nghĩ tôi không đủ mạnh mẽ.

Mùi khó chịu mà tôi lo sợ bấy lâu nay… đơn giản là mùi ẩm mốc của thời gian, bị nhốt suốt nhiều năm trong chiếc hộp gỗ kín.

Tôi sụp xuống vì hối hận.

Tôi đã nghi ngờ anh, lạnh nhạt với anh, thậm chí nghĩ rằng anh có điều gì dơ bẩn.

Tôi dọn dẹp lại tất cả, hong khô các bức thư, lau sạch album ảnh. Tối đó, tôi ngồi đọc từng trang, từng chữ mẹ để lại, nước mắt ướt đẫm cả cuốn sổ.

Khi Trí về, anh chưa kịp cởi giày thì tôi lao đến ôm chầm lấy anh.

“Em biết hết rồi…” – tôi nghẹn ngào.

Trí cứng người, rồi ôm lấy tôi thật chặt.
Anh cũng khóc.

“Anh xin lỗi… Anh chỉ muốn em bớt đau…”

Tôi lắc đầu, áp mặt vào vai anh:

“Anh ngốc lắm… nhưng là kiểu ngốc mà em… không thể rời xa được.”

Đêm đó, chúng tôi ngồi bên nhau rất lâu, giữa căn phòng thoang thoảng mùi tinh dầu lavender – lần đầu tiên sau nhiều tháng, không còn mùi lạ nào nữa.

Bởi vì điều đáng sợ nhất… hóa ra không phải mùi hôi.
Mà là sự thật mà tôi đã cố lẩn tránh:
Tôi vẫn luôn thương anh. Và anh luôn thương tôi, theo cách vụng về nhất.

Được nhiều quốc gia coi là “vàng xanh” nhờ giá trị dinh dưỡng và y học vượt trội, chùm ngây đang là một phần của xu hướng ăn uống lành mạnh toàn cầu.

Tại Việt Nam, chùm ngây mọc dại khá phổ biến ở nhiều vùng nông thôn, từng bị xem là cây tạp, ít giá trị.

Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, lá chùm ngây chứa tới 18–20 loại axit amin, trong đó có 9 axit amin thiết yếu – điều hiếm gặp ở thực vật. So sánh hàm lượng dinh dưỡng trong 100g lá chùm ngây tươi với các thực phẩm quen thuộc cho thấy nhiều chỉ số vượt trội: vitamin C cao gấp 7 lần cam, canxi cao gấp 4 lần sữa, vitamin A cao gấp 4 lần cà rốt, protein nhiều gấp 2 lần sữa chua và sắt cao hơn cải bó xôi khoảng 3 lần. Nhờ đó, chùm ngây được đánh giá là một trong những loại rau có mật độ dinh dưỡng cao hàng đầu thế giới.

Rau chùm ngây.

Kho hoạt chất sinh học quý giá

Không chỉ giàu vitamin và khoáng chất như canxi, kali, sắt, magie, kẽm, phốt pho, chùm ngây còn chứa nhiều hoạt chất sinh học quan trọng như polyphenol, flavonoid, isothiocyanate và chlorophyll. Đây là những hợp chất có tác dụng chống oxy hóa mạnh, kháng viêm, bảo vệ tế bào và hỗ trợ quá trình thải độc của cơ thể.

Hàm lượng protein cao trong lá chùm ngây cũng khiến loại rau này trở thành lựa chọn đáng chú ý với người ăn chay, người cao tuổi hoặc người suy dinh dưỡng. Các vitamin nhóm B (B1, B2, B6) giúp hỗ trợ thần kinh, giảm mệt mỏi và cải thiện chuyển hóa năng lượng.

Nhiều nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ chùm ngây có hoạt tính kháng khuẩn đối với một số vi khuẩn Gram dương, Gram âm và nấm Candida albicans, góp phần tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Nhờ hàm lượng chất xơ cao, lá chùm ngây còn giúp cải thiện tiêu hóa, làm mềm phân, kích thích nhu động ruột, hỗ trợ giảm táo bón.

Trong y học cổ truyền và các nghiên cứu hiện đại, chùm ngây được đánh giá cao ở khả năng hỗ trợ gan. Loại cây này có thể kích thích sản xuất mật, hỗ trợ gan trong quá trình đào thải độc tố, đồng thời góp phần bảo vệ tế bào gan trước tác động của rượu bia và hóa chất độc hại. Đặc tính lợi tiểu của chùm ngây cũng giúp thanh lọc cơ thể, hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận, sỏi tiết niệu ở mức độ nhất định.

Với hệ tim mạch, kali và các chất chống oxy hóa trong chùm ngây giúp hỗ trợ ổn định huyết áp, giảm cholesterol xấu (LDL), từ đó hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu bước đầu cũng ghi nhận khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn, có lợi cho người mắc đái tháo đường type 2 khi sử dụng đúng cách.

Ngoài ra, hàm lượng canxi, magie và phốt pho cao giúp chùm ngây trở thành thực phẩm tốt cho xương khớp, đặc biệt ở người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh. Vitamin A, C, E kết hợp với các hợp chất kháng viêm giúp tăng cường miễn dịch, làm chậm quá trình lão hóa.

Tại Việt Nam, chùm ngây từng chỉ được trồng rải rác quanh vườn để lấy lá nấu canh hoặc làm thuốc dân gian. Những năm gần đây, khi giá trị của loại cây này được nhìn nhận đúng mức, chùm ngây đã trở thành rau đặc sản tại nhiều địa phương, được chế biến đa dạng từ món ăn gia đình đến bột dinh dưỡng, trà thảo mộc, thực phẩm bổ sung, mang lại giá trị kinh tế đáng kể.

Dù giàu dinh dưỡng, chùm ngây không phải là thuốc. Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên sử dụng lá non, dùng với lượng vừa phải trong bữa ăn hằng ngày. Người đang dùng thuốc điều trị, người huyết áp thấp, suy thận hoặc phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh dùng rễ và vỏ cây do chứa hoạt chất mạnh.

Tôi về đến cổng lúc gần bảy giờ tối. Gió đầu hè thổi vào mặt nóng ran, và người tôi mệt rã rời sau cả ngày vật lộn với bảng báo cáo. Vừa mở cửa, mùi cơm nóng, mùi canh rau tập tễnh và mùi đậu đũa xào tỏi phảng phất đã chạm vào mũi.

Tôi giật mình. Căn bếp sáng đèn. Có tiếng xào, tiếng lách cách.

Mẹ chồng đang đứng đó.

Tôi bối rối cởi giày, bước vào:
“Ơ… mẹ nấu cơm ạ?”

Bà quay lại, nụ cười hiền nhưng đôi mắt hơi sâu:
“Không nấu thì ai nấu? Chồng con còn đang làm tăng ca.”

Tôi càng áy náy:
“Dạ… nhưng con đâu dám để mẹ làm một mình ạ…”

“Không sao. Mẹ già rồi nhưng vẫn làm được. Con đi tắm đi rồi ra ăn. Mẹ sắp xong rồi.”

Giọng bà nhẹ như gió, lại có chút trìu mến khiến tôi bất giác thấy mình… được quan tâm. Mẹ chồng tôi vốn không phải kiểu người dịu dàng. Bà nghiêm. Khó gần. Nhiều năm chung sống, tôi giữ lễ, bà giữ khoảng cách. Nói thương thì chắc chưa đến, nhưng ghét thì chắc không.

Thế mà hôm nay, bà nấu cơm cho tôi.

Tôi đi tắm nhanh, tóc còn đọng nước đã bước ra bàn ăn. Trên bàn là mâm cơm giản dị: canh rau cải, trứng chiên hành, cá kho tóp mỡ… và đặc biệt là nửa đĩa đậu đũa xào tỏi, đặt ngay trước chỗ ngồi của tôi.

Mẹ chồng đặt bát xuống:
“Mẹ biết con thích ăn đậu đũa xào. Nên mẹ để riêng phần này cho con.”

Tôi hơi ngạc nhiên:
“Ơ… sao mẹ biết ạ? Con có nói lúc nào đâu?”

Bà chỉ cười:
“Quan sát là biết. Ở đây có ai mê món này ngoài con đâu?”

Tôi cầm đôi đũa lên. Nửa đĩa đậu đũa, tỏi phi vàng thơm lừng. Thật sự quá đúng ý tôi — tôi luôn thích món này từ nhỏ, nhưng ít khi làm vì chồng không thích đậu đũa, bảo ăn dai mệt miệng.

Đang định gắp lên miệng thì một câu nói của mẹ ruột ngày xưa như từ đáy não trồi lên, đập thẳng vào tim tôi:

“Đừng bao giờ ăn món gì ai đó để riêng cho con. Nhất là mẹ chồng.”

Đũa tôi khựng lại. Tay run nhẹ.

Tôi nhớ như vết cắt.

Ngày tôi lấy chồng, buổi tối trước khi về nhà chồng, mẹ ruột ngồi trên giường ôm tay tôi. Ánh mắt mẹ khi ấy buồn và lo sợ.

Mẹ bảo:

“Mẹ không ghét mẹ chồng con. Mẹ chỉ sợ con ngây thơ quá. Đàn bà trong nhà chồng… có khi thương, nhưng cũng có khi giấu điều gì đó. Nếu ai chuẩn bị phần riêng cho con, nhất là đồ ăn, đừng ăn liền. Phải để ý xem họ có ý gì.”

Tôi đã từng bật cười phản đối:
“Mẹ ơi, thời nào rồi? Ai lại làm chuyện xấu với dâu?”

Mẹ chỉ thở dài:
“Thời nào cũng có con à… Mẹ từng thấy rồi.”

Vẻ mặt mẹ hôm đó khiến tôi lạnh người — như bà đang nhớ lại chuyện gì đó không dám kể ra.

Đũa tôi vẫn lơ lửng giữa không trung.

Mẹ chồng ngồi xuống đối diện, rót chén nước.
“Sao không ăn đi con?”

Tôi cố cười:
“Dạ… con… con thấy món này thơm quá…”

“Ăn đi. Mẹ xào phần này cho con đó.”

Lời nói ấy làm tôi nổi gai.
Tại sao bà lại chăm chút tôi đến mức xào riêng?

Tôi khẽ đặt lại đôi đũa.

Mẹ chồng hơi cau mày:
“Không hợp khẩu vị à?”

“Dạ không… chỉ là con muốn rửa tay lại.”

Tôi đứng dậy, đi vào bồn rửa. Tay tôi run thật. Mặt nóng lên từng đợt.

Tôi đang nghi ngờ cái gì vậy?
Mẹ chồng xấu à? Bà tốt với mình thì mình lại sợ?

Nhưng câu nói năm nào của mẹ ruột cứ như con dao cùn cà sát vào trí óc tôi.

Khi tôi bước ra, mẹ chồng đang ăn cơm. Bà gắp miếng trứng cho tôi, như thể cố ý khiến tôi yên tâm.

“Con ăn đi.”

Tôi nhìn sang đĩa đậu đũa — vẫn y nguyên.

Bà không gắp lấy một miếng nào.

“Ơ… mẹ không ăn ạ?”

“Mẹ không thích ăn đậu đũa.”

Câu này khiến sống lưng tôi lạnh hẳn.

Nếu bà không thích, sao lại xào nhiều như vậy? Sao lại để riêng cho tôi? Sao lại chỉ nửa đĩa?

Tôi nuốt nước bọt, cố gắp một miếng cá kho thay thế.

Mẹ chồng nhìn tôi chăm chú.

Ánh mắt bà… có gì đó khó tả: không phải thương, không phải ép, mà giống như đang… đợi một phản ứng.

Như thể chuyện này rất quan trọng.

Ánh mắt đó khiến tôi càng không dám động vào món đậu đũa.

Tôi cảm thấy một nỗi sợ lạ lùng đang len lên cổ.

Cơm xong, tôi rửa bát. Mẹ chồng xách túi chuẩn bị về nhà riêng sát vách. Trước khi đi, bà nói:

“Mai mẹ qua sớm. Nhà con có việc.”

“Việc… việc gì ạ?”

Bà quay lưng, giọng mềm nhưng lạnh:
“Mai rồi biết.”

Cánh cửa khép lại.

Tôi rùng mình.

Là chuyện gì?
Liên quan đến tôi?
Liên quan đến món ăn vừa rồi?

Tôi run đến mức phải ngồi xuống ghế bếp.

Đêm đó, chồng về lúc gần mười giờ. Tôi kể chuyện mẹ chồng nấu cơm, kể món đậu đũa.

Anh cười:
“Thế là tốt quá còn gì. Mẹ anh mà nấu cơm cho vợ là quý lắm đấy.”

Tôi nói nhỏ:
“Nhưng… bà để nửa đĩa đậu đũa riêng cho em.”

“Ừ thì?”

“Bà bảo là để riêng cho em.”

Chồng nhíu mày:
“Ờ… thì bà thương em. Em sao vậy? Bộ sợ bị đầu độc?”

Câu nói ấy làm tôi bật thành tiếng:
“Không! Nhưng… mẹ ruột em từng dặn…”

“Từng dặn gì?”

Tôi kể câu dặn năm xưa. Chồng thở dài:

“Anh xin em. Đây là nhà anh, không phải phim. Mẹ anh không bao giờ làm điều xấu.”

Rồi anh đi tắm, bỏ tôi lại với mớ rối bời trong đầu.

Tôi không ngủ được.

Một nửa vì sợ.

Một nửa vì xấu hổ vì chính sự nghi ngờ của mình.

Sáng hôm sau, tôi vừa kịp pha ấm trà thì mẹ chồng bước sang, tay ôm một túi vải cũ.

“Con ra đây mẹ nói cái này.”

Giọng bà nghiêm.

Tim tôi đập mạnh.

Chúng tôi ngồi xuống bàn khách. Bà đặt túi vải xuống, mở ra — bên trong là một chiếc hộp gỗ màu nâu sậm, cũ lắm.

Bà đẩy về phía tôi.

“Đây là của con.”

Tôi sững sờ:
“Của… của con ạ? Gì… gì vậy mẹ?”

“Trong này là chuyện liên quan đến nhà chồng con. Con cần biết sự thật.”

Hai chân tôi lạnh toát.

Mẹ chồng mở nắp hộp.

Bên trong là… một quyển sổ khám bệnh.
Cũ, vàng ố, chạy từ những năm 1990.

Tôi lật ra. Tên người bệnh: Nguyễn Thị Lan.

Tôi ngẩng lên:
“Lan… là tên mẹ con…”

Mẹ chồng gật đầu:
“Đúng vậy. Đây là sổ khám bệnh của mẹ con.”

Tôi muốn hỏi trăm câu, nhưng cổ họng nghẹn lại.

Bà nói tiếp, chậm rãi:

“Ngày mẹ con mang thai con, mẹ con bị thiếu máu trầm trọng, bác sĩ yêu cầu kiêng tất cả các loại rau dây dài — nhất là đậu đũa.”

Tôi trợn mắt:
“Con… dị ứng đậu đũa ạ?”

“Không phải dị ứng. Nhưng nếu ăn quá nhiều, sẽ bị tụt huyết áp, chóng mặt, thậm chí ngất. Và chuyện này… chỉ có người trong gia đình con biết. Vì mẹ con giấu, sợ họ hàng bên ngoài nói này nói nọ.”

Tôi run run:
“Vậy… mẹ để riêng đĩa đậu đũa cho con… là…”

Mẹ chồng thở dài, nhìn thẳng vào tôi:

“Là để xem con có biết tự bảo vệ mình hay không.”

Tôi chết lặng.

Bà nói tiếp:

“Hôm qua mẹ xào riêng nửa đĩa — không quá nhiều — để xem con có nhận ra điều gì. Mẹ không hại con. Mẹ xào rất ít muối, ít tỏi. Nhưng mẹ muốn biết… con có thật sự nhớ mình là ai, và có biết đề phòng hay không.”

Tôi run tay:

“Nhưng… nhưng sao mẹ lại thử con… theo cách ấy?”

Bà hít một hơi sâu.

“Vì trước đây… một người dâu trong họ từng bị hại bằng cách ấy. Người ta bỏ thuốc mê vào phần ăn riêng. Mẹ con biết chuyện ấy, nên mới dặn con. Câu dặn đó là vì lo cho con, chứ không phải chống mẹ.”

Mắt tôi cay xè.
Tôi nhớ lại ánh mắt mẹ ruột đêm trước ngày cưới — hóa ra bà đau đến vậy.

Tôi hỏi:

“Vậy… ý mẹ là… nhà mình đang có ai đó… muốn hại con?”

Bà lắc đầu:

“Không phải. Nhưng mẹ muốn chắc rằng con không ngây thơ đến mức ai nói gì đưa gì cũng nhận.”

Tôi nghẹn giọng:

“Nhưng… tại sao mẹ phải làm như thế?”

Mẹ chồng nhìn lâu vào mắt tôi. Giọng bà chùng xuống:

“Vì mẹ muốn trao cái này cho con.”

Bà lấy ra từ hộp gỗ một chiếc chìa khóa bạc.

“Chìa khóa… két sắt nhà này?”

Bà gật:
“Đúng. Kể từ hôm nay, con là người giữ chìa khóa. Không phải chồng con. Không phải ai khác.”

Tôi choáng đến mức phải vịn bàn.

“Mẹ… sao mẹ lại… tin tưởng con như vậy?”

“Không phải tin.” Bà nói. “Mà là chọn.”

Bà đặt tay lên tay tôi, lạnh mà mạnh:

“Con dâu khôn, nhà mới yên. Mẹ cần biết con có thể trở thành người gánh vác gia đình hay không. Con qua được bài thử rồi.”

Tôi im lặng, nước mắt trào ra không kìm được.

Hóa ra… nửa đĩa đậu đũa ấy không phải thử thách độc ác.
Không phải nghi ngờ.
Không phải bẫy.

Mà là một cách để bà nhìn thấy sự trưởng thành của tôi.

Và cũng là cách để bà trao cho tôi trọng trách lớn nhất của gia đình.

Tối hôm ấy, tôi gọi điện cho mẹ ruột. Tôi kể mọi chuyện. Mẹ tôi im lặng rất lâu, rồi cuối cùng nói:

“Con gái mẹ lớn thật rồi. Nhận được bài thử của mẹ chồng… nghĩa là con đã được xem như người trong nhà.”

Tôi hỏi mẹ:

“Mẹ… sao ngày xưa mẹ dặn con như vậy? Mẹ sợ điều gì?”

Mẹ khẽ đáp:

“Vì mẹ từng bị như thế. Mẹ chồng mẹ — bà nội con — từng bỏ thuốc an thần vào phần canh riêng của mẹ khi mẹ mới về nhà chồng.”

Tim tôi như rơi xuống:

“Mẹ… mẹ bị hại?”

“Không phải hại. Mà là thử. Thời đó, ai cũng thử dâu bằng những cách… rợn người. Một bài học đắt giá, mẹ không muốn con chịu. Nhưng mẹ biết mẹ chồng con không phải người độc ác. Mẹ chỉ sợ… con quên lời mẹ.”

Tôi ôm điện thoại, khóc nấc.

Bên kia, mẹ nói nhẹ:

“Mẹ biết con gái mẹ hôm qua đã không ăn món đó. Mẹ yên tâm rồi.”

Đêm đó, khi tôi mở chiếc chìa khóa mới, nhìn vào két sắt chứa những giấy tờ quan trọng của cả gia đình, tôi hiểu một điều:

Đôi khi, tình thương đến dưới hình dạng thử thách.
Và đôi khi, sự sợ hãi chính là con đường dẫn đến niềm tin.

Tôi nhìn lại nửa đĩa đậu đũa mẹ chồng mang sang hồi sáng — bà để lại như một dấu hiệu kết thúc bài thử.

Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy món ăn ấy không còn chỉ là món tôi thích, mà còn là một bài học sâu sắc về niềm tin, cảnh giác, và sự bảo bọc của hai người mẹ — một người sinh tôi ra, và một người đón tôi về.

Tôi bật khóc.
Nhưng lần này, là vì biết mình… đã được chấp nhận thật sự.

Người ta nói là do cú sốc tâm lý sau cái chết của bố ruột tôi. Một tai nạn giao thông. Xe tải. Chết tại chỗ. Từ ngày đó, tôi không nói thêm một lời nào nữa. Bác sĩ bảo dây thanh quản không sao, chỉ là tôi tự khóa miệng mình lại.

Mẹ tôi tái hôn sau đó hai năm. Bố dượng là người ngoài nhìn vào thì hiền lành, chịu khó, thương vợ con. Chỉ có tôi biết, mỗi lần ông ta nhìn tôi, ánh mắt ấy không hề giống ánh mắt của một người bố.

Mười chín năm trôi qua, tôi sống trong căn nhà ấy như một cái bóng. Không tiếng nói, không phản kháng. Ai bảo gì làm nấy. Người ta quen dần với việc tôi không thể lên tiếng.

Cho đến đúng ngày giỗ bố ruột tôi.

Buổi sáng hôm đó, khi tôi thắp nén nhang trước bàn thờ, ngực bỗng nghẹn lại, cổ họng nóng ran. Một cảm giác lâu lắm rồi tôi mới thấy. Tôi cúi đầu, môi run lên, và một âm thanh bật ra.

“Bố…”

Chính tôi cũng chết lặng.

Mẹ tôi đang cắm hoa thì đánh rơi cả bình. Bà quay lại nhìn tôi như nhìn thấy ma. Tôi há miệng lần nữa, giọng khàn đặc nhưng rõ ràng:
“Con… nói được rồi.”

Căn nhà rơi vào im lặng nặng nề.

Chỉ có bố dượng tôi là biến sắc.

Ông ta không mừng. Không bất ngờ theo kiểu vui sướng. Mặt ông tái đi, hàm răng nghiến chặt, tay run lên rất nhẹ. Ánh mắt ông ta nhìn tôi lúc đó, không phải sợ hãi mơ hồ, mà là hoảng loạn thật sự.

Chiều hôm đó, khi mẹ tôi ra chợ, ông ta kéo tôi vào phòng, đóng sầm cửa lại.
“Câm miệng lại.”
Giọng ông ta gằn từng chữ.
“Mày mà mở miệng nói linh tinh, tao đuổi mày ra khỏi nhà này.”

Tôi nhìn thẳng vào ông ta, lần đầu tiên trong đời không cúi đầu. Tôi nói chậm, từng chữ còn lạc giọng:
“Ông sợ tôi nói ra chuyện gì?”

Câu hỏi ấy như một nhát dao.

Ông ta nổi cơn điên. Đập bàn, hất ghế, gào lên rằng tôi là đồ vô ơn, rằng cái nhà này không nuôi kẻ phản phúc. Ông ta còn nói, nếu tôi còn ở đây, cả nhà sẽ tan nát.

Nhưng ông ta không biết một điều.

Mười chín năm câm lặng, tôi không hề sống vô thức.

Ngay từ khi tôi bắt đầu nói lại được, tôi đã chuẩn bị sẵn mọi thứ.

Tối hôm đó, trong bữa cơm giỗ, tôi đứng dậy trước bàn thờ bố ruột. Mẹ tôi còn đang run run nhìn tôi, thì tôi lên tiếng, rõ ràng hơn buổi sáng rất nhiều:

“Con không bị câm vì sốc.
Con câm… vì con đã thấy sự thật.”

Bố dượng tôi bật dậy, quát lớn:
“Mày im ngay!”

Nhưng đã muộn.

Tôi lấy từ trong túi ra một chiếc USB, đặt lên bàn.
“Trong này là đoạn ghi âm, video, và lời khai tôi đã nộp cho công an từ tuần trước.”

Mẹ tôi sững sờ:
“Con nói gì vậy?”

Tôi quay sang mẹ, giọng bình tĩnh đến lạnh người:
“Tai nạn của bố không phải là tai nạn. Là do người này dàn dựng.”

Bố dượng tôi lao tới, định giật lấy USB, nhưng cửa nhà bật mở.

Công an bước vào.

Ông ta khụy xuống ngay giữa nhà, miệng ú ớ không thành lời. Hóa ra, suốt mười chín năm qua, mỗi lần ông ta nhìn tôi, ông ta không sợ tôi yếu đuối — mà sợ tôi nhớ lại.

Tôi đã không nói suốt mười chín năm, không phải vì tôi quên, mà vì tôi chờ đến ngày thích hợp nhất.

Ngày giỗ bố tôi.

Ngày mà ông ta không còn chỗ trốn.

Có những bí mật chỉ tồn tại được khi người biết nó không thể lên tiếng.
Nhưng một khi người câm đã nói lại được,
thì đó là lúc tất cả phải trả giá.

…Thằng bé nhìn tôi chằm chằm. Đôi mắt đen, sâu và dài, cái trán cao, sống mũi thẳng — giống tôi đến rợn người. Không phải kiểu giống chung chung, mà là thứ giống khiến tim người ta hụt mất một nhịp.

“Bố ơi!”

Tiếng gọi non nớt vang lên phía sau lưng tôi.

Tôi quay phắt lại.

Hương đứng cách đó vài bước, tay run run, mặt tái đi. Cô sững lại khi thấy thằng bé đang được tôi đỡ dậy, ánh mắt cô hoảng hốt như bị lột trần một bí mật đã chôn giấu quá lâu.

“Minh… lại đây với mẹ.”
Giọng Hương lạc hẳn.

Thằng bé giật tay khỏi tôi, chạy về phía cô. Tôi đứng chết trân tại chỗ. Hai chân nặng như chì.

“Con… gọi tôi là gì?” — tôi nghe giọng mình khàn đặc.

Hương ôm chặt đứa trẻ vào lòng. Cô cúi đầu rất lâu. Rồi ngẩng lên, nước mắt rơi lã chã, nhưng ánh mắt thì bình thản đến lạ.

“Anh không nghe nhầm đâu.”
“Đó là con anh.”

Tai tôi ù đi. Cả không gian như co rút lại, chỉ còn tiếng gió thổi qua những vòng hoa tang.

“Không thể nào…” — tôi lắp bắp. — “Em… em từng nói… em không thể mang thai…”

Hương cười. Một nụ cười buồn đến tận xương.

“Đúng. Bác sĩ nói khó, không phải không thể.”
“Lần thụ tinh cuối cùng… khi anh bỏ bê em, khi anh bắt đầu qua đêm ở chỗ người đàn bà khác… em đã có thai.”

Tôi lảo đảo, phải vịn vào cột hiên mới đứng vững.

“Vậy… sao em không nói? Sao em không giữ anh lại?” — tôi gần như gào lên.

Hương nhìn tôi rất lâu, rồi lắc đầu.

“Giữ để làm gì?”
“Giữ một người đàn ông coi con cái là cái cớ để phản bội vợ mình à?”
“Em không muốn con em lớn lên trong một gia đình mà người cha luôn xem mẹ nó là gánh nặng.”

Từng lời như dao cứa.

“Anh biết không,” Hương nói tiếp, giọng run nhưng rõ ràng,
“Ngày anh ký đơn ly hôn, em đã nằm viện. Một mình. Nhưng lúc đó em hiểu ra rồi — có những người chỉ xứng đáng biết mình có con khi đã vĩnh viễn mất quyền làm cha.”

Tôi nhìn thằng bé đang nép trong vòng tay mẹ nó. Nó đang tò mò nhìn tôi, không sợ hãi, không oán trách. Chỉ có tôi — người đàn ông đứng trước nó — là run rẩy đến mức không thở nổi.

“Cho anh… cho anh xin một cơ hội…” — tôi thì thào.
“Anh sai rồi…”

Hương khẽ lắc đầu.

“Anh đến muộn rồi.”
“Cơ hội đó… anh đã tự tay chôn nó cách đây bốn năm, cùng với tình nghĩa vợ chồng.”

Cô bế con bước đi, dừng lại trước cửa.

“Anh có thể đến thăm con, nếu con đồng ý. Nhưng làm cha… không phải chỉ là cùng huyết thống.”

Nói rồi, Hương quay lưng.

Tôi đứng giữa sân tang lễ, nơi mùi nhang khói quyện trong gió lạnh, nhìn theo bóng lưng hai mẹ con khuất dần. Lần đầu tiên trong đời, tôi hiểu thế nào là mất tất cả — ngay cả khi thứ đó từng thuộc về mình.

Trời ơi…
Hóa ra, điều đau đớn nhất không phải là không có con.
Mà là có con… nhưng không còn tư cách để gọi nó một tiếng “bố”.

Ông Tư lặng người, cảm giác vừa bàng hoàng vừa sững sờ, nhận ra rằng đêm tân hôn không phải là khoảnh khắc hạnh phúc mà là cú sốc pháp lý chưa từng nghĩ tới.

Cả khách mời, nhân viên và ông Tư đều sững sờ, chứng kiến cảnh tượng chưa từng có: từ người đàn ông giàu có nhất buổi tối trước, giờ trở thành người mất toàn bộ quyền kiểm soát tài sản chỉ trong vài phút.

Ông Tư ngồi xuống giường, tay run rẩy, mắt nhìn Hân và các cán bộ, nhận ra rằng sự giàu có, quyền lực hay vẻ ngoài sang trọng không thể bảo vệ ông trước pháp luật và những kế hoạch được chuẩn bị từ trước.