Con trai đỗ vào một trường ĐH top đầu, vợ chồng tôi mừng đến mất ngủ cả đêm. Bao năm làm lụng v//ất vả, cuối cùng cũng có ngày ngẩng mặt với làng xóm. Nghĩ vậy nên tôi quyết định làm 90 mâm cỗ, mời gần như cả làng đến chung vui, vừa là để cảm ơn mọi người, vừa là để khoe một chút niềm tự hào của cha mẹ.
Sáng hôm ấy, sân nhà bày kín bàn ghế. Mùi thức ăn thơm lừng, bát đũa xếp ngay ngắn. Tôi đứng ở cổng, vừa hồi hộp vừa háo hức chờ từng vị khách bước vào.
Nhưng lạ thay…
Đến giờ ăn, không một ai xuất hiện.
Ở một vùng quê yên bình miền Bắc, nơi con người sống chan hòa, trọng tình cảm và những buổi ăn mừng thi cử vẫn còn là niềm tự hào của cả dòng họ, gia đình anh Tâm – chị Hiền sống giản dị cùng cậu con trai duy nhất: Khang Hưng.
Hưng từ nhỏ đã nổi tiếng học giỏi. Từ cấp 1 đến cấp 3, bảng thành tích của cậu luôn dày đặc giấy khen, giải thưởng huyện – tỉnh. Gia đình dù không khá giả, nhưng anh Tâm luôn cố gắng làm phụ hồ, còn chị Hiền thì bán bún ở chợ để lo cho con ăn học đến nơi đến chốn. Niềm hy vọng lớn nhất của hai vợ chồng là một ngày con trai thi đỗ đại học danh giá.
Ngày biết điểm thi đại học, cả làng rúng động: Hưng đạt gần như tuyệt đối, trở thành thí sinh có điểm cao nhất huyện, và nhận giấy báo trúng tuyển từ Đại học Quốc gia Hà Nội. Anh Tâm – vốn là người ít nói – hôm đó đã nghẹn ngào rơi nước mắt khi khoe với xóm làng: “Con nhà tôi… đỗ thật rồi.”
Quá vui mừng và tự hào, vợ chồng anh quyết định tổ chức ăn mừng, như cách những gia đình quê thường làm: mở đại tiệc. Họ vay mượn tiền, thuê tới ba đầu bếp lành nghề trong vùng, dựng rạp lớn ngoài sân, chuẩn bị tới 90 mâm cỗ, dự kiến đãi cả làng, bạn học, họ hàng nội – ngoại.
Suốt hai ngày trước buổi tiệc, anh Tâm chạy xe máy liên tục để phát thiệp mời tận tay từng nhà. Chị Hiền thức trắng đêm nấu chè, rửa bát, sắp xếp bàn ghế. Hưng thì chuẩn bị bài phát biểu cảm ơn, không quên ghi chú từng người cần cúi đầu tri ân.
Đến ngày tổ chức, từ sớm tinh mơ, ba người đã dậy sắp xếp mọi thứ đâu vào đó. Bàn được trải khăn mới, nước chè, trầu cau đặt ngay ngắn. Một cuốn sổ to được chị Hiền chuẩn bị để ghi lại danh sách khách mừng và số tiền mừng. Mỗi người trong nhà được phân công rõ ràng.
Nhưng rồi…
Nhưng rồi… kim đồng hồ nhích dần qua con số 10, rồi 11 giờ trưa. Con ngõ nhỏ dẫn vào nhà vẫn im lìm đến đáng sợ. Chỉ có tiếng bát đũa khua lanh lảnh từ phía bếp của mấy người làm thuê và tiếng thở dài của gió rít qua rạp bạt.
Anh Tâm đi ra đi vào, điện thoại cầm trên tay run rẩy. Anh gọi cho người bác họ gần nhà nhất, đầu dây bên kia ấp úng: “Tâm à… nhà tôi nay bận đi gặt, tí xong sớm thì qua sau nhé”. Anh gọi cho người bạn thân cùng hội thợ hồ, tiếng ồn ào từ đầu dây bên kia dội lại: “Ôi thôi chết, tôi quên mất, đang ăn cưới bên xã dưới rồi!”.
Chị Hiền ngồi thẫn thờ bên hiên nhà, nhìn 90 mâm cỗ đầy ắp gà luộc, tôm chiên, giò chả bắt đầu khô lại dưới cái nắng hanh. Ánh mắt chị từ háo hức chuyển sang bàng hoàng, rồi tủi hổ. Hưng đứng nép sau cánh cửa, bộ quần áo chỉnh tề cậu mặc để thưa chuyện với xóm làng giờ trông thật lạc lõng.
Mãi đến hơn 12 giờ, ông trưởng thôn mới thong thả đạp xe qua. Ông không vào bàn ngồi, chỉ đứng ngoài cổng nhìn đống cỗ bàn rồi thở dài bảo: “Anh Tâm này, anh mừng cho con là tốt, nhưng anh làm 90 mâm giữa lúc làng mình đang vào vụ gặt cháy da cháy thịt, lại còn đúng ngày hội làng bên, ai mà đi cho được? Vả lại… anh phô trương quá, trong làng nhiều nhà con cái trượt vỏ chuối, anh đi rêu rao khắp nơi ‘ngẩng mặt với đời’, người ta vừa bận, vừa… ngại cái lòng tự trọng của anh đấy.”
Hóa ra, cái “niềm tự hào” quá lớn của anh Tâm vô tình đã trở thành sự khoe khoang trong mắt xóm giềng. Sự nhiệt tình thái quá và việc chọn sai thời điểm đã biến ngày vui nhất đời anh thành một kịch bản cay đắng.
Chiều hôm đó, rạp được dỡ xuống khi chưa một tiếng cụng ly nào vang lên. Anh Tâm lặng lẽ chở từng mâm cỗ sang nhà văn hóa chia cho người nghèo và gửi vào chùa. Đêm ấy, căn nhà lại tĩnh lặng, nhưng không phải sự tĩnh lặng của niềm vui mất ngủ, mà là sự tĩnh lặng của một bài học đắt giá về sự khiêm nhường.
Hưng bước đến bên bố, nắm lấy bàn tay thô ráp đầy vết chai sạn, khẽ nói: “Bố ơi, đại học chỉ là bắt đầu thôi. Con sẽ học thật tốt, để sau này sự thành công của con là lời cảm ơn chân thành nhất, chứ không cần đến 90 mâm cỗ này đâu bố.”
Anh Tâm nhìn con, sống mũi cay nồng. Có lẽ, niềm tự hào thực sự không nằm ở việc cả làng đến chứng kiến, mà nằm ở chính bản lĩnh của đứa con trai và sự thấu hiểu mà gia đình anh vừa tìm thấy sau một ngày “độc ẩm” giữa 90 mâm cỗ trống không.