Lương hưu 13 triệu, vì thương con thương cháu, tôi lên thành phố trông cháu giúp. Thế nhưng một hôm, vừa dắt cháu đi chơi về, tôi vô tình nghe thấy con dâu cười nói qua điện thoại: “Nhà em có ô sin miễn phí. Cố thêm hai năm nữa, chờ con lớn rồi cho bà ấy về quê.” Sáng hôm sau, tôi lặng lẽ xách vali về quê không nói một lời. Ba ngày sau…
Năm nay tôi sáu mươi hai tuổi.
Chồng mất đã gần bảy năm. Ông để lại cho tôi căn nhà cấp bốn ở quê cùng khoản lương hưu hơn mười ba triệu mỗi tháng. Với người ở quê như tôi, số tiền ấy đủ để sống thoải mái. Mỗi sáng tưới rau, chiều sang nhà hàng xóm uống chén trà, cuộc sống bình yên chẳng thiếu thứ gì.
Nhưng rồi con trai gọi điện.
– Mẹ ơi, vợ con mới đi làm lại, thuê người trông cháu vừa đắt vừa không yên tâm. Hay mẹ lên ở với vợ chồng con vài năm nhé.
Tôi nhìn căn nhà vắng vẻ rồi gật đầu.
Tôi nghĩ, đời mình cũng chỉ còn mong được gần con, gần cháu.
Thế là tôi khóa cửa nhà, gửi hàng xóm trông giúp vườn rau rồi khăn gói lên thành phố.
Từ ngày ấy, cuộc sống của tôi xoay quanh đứa cháu nội hai tuổi.
Sáu giờ sáng dậy nấu ăn.
Bảy giờ cho cháu ăn.
Đưa cháu đi công viên.
Giặt giũ, lau nhà, đi chợ, nấu cơm.
Đêm cháu quấy khóc, tôi cũng là người bế.
Con trai đi làm từ sáng đến tối. Con dâu làm văn phòng, chiều về chỉ ôm con chơi một lúc rồi cầm điện thoại.
Ai gặp cũng khen:
– Có bà nội lên ở cùng sướng thật.
Tôi chỉ cười.
Thật ra tôi chưa từng nghĩ mình đang giúp không công.
Tôi coi đó là trách nhiệm của một người mẹ.
Điều khiến tôi buồn là dần dần, mọi việc trong nhà đều mặc nhiên là của tôi.
Quần áo con dâu thay ra để nguyên.
Bát ăn xong đặt lên bàn.
Cuối tuần hai vợ chồng đi xem phim, đi cà phê, còn tôi ở nhà trông cháu.
Có lần tôi sốt gần ba mươi chín độ.
Con dâu chỉ nói:
– Mẹ uống viên thuốc rồi nghỉ chút là được, chứ hôm nay vợ chồng con lỡ đặt vé xem hòa nhạc rồi.
Tôi vẫn cố ôm cháu cả ngày.
Tự nhủ:
“Con cái bận.”
Cho đến chiều hôm đó…
Tôi dắt cháu từ công viên về.
Cửa phòng con dâu khép hờ.
Tiếng con bé cười khúc khích vang ra.
– Ôi dào… thuê giúp việc giờ phải mười hai, mười ba triệu một tháng.
– Nhà em thì khỏe.
– Có ô sin miễn phí…
– Có ô sin miễn phí, lại chăm cháu cẩn thận gấp vạn lần người ngoài. Tiền lương hưu của bà, bà còn tự mua sữa, mua bỉm cho cháu chứ vợ chồng em chẳng phải tốn một xu. Cố thêm hai năm nữa, chờ con lớn hẳn rồi cho bà ấy về quê. Lúc đấy nhà em vừa rảnh rang, vừa tiết kiệm được một khoản lớn.
Tôi đứng chôn chân ngoài cửa, tay vẫn đang dắt đứa cháu nội bé bỏng. Lời nói của con dâu nhẹ hẫng, chứa đầy sự tính toán ích kỷ, như một gáo nước lạnh dội thẳng vào lòng tự trọng và tình yêu thương vô bờ bến của tôi. Hóa ra, sự hy sinh, những đêm thức trắng bế cháu, cả những giọt mồ hôi và những cơn sốt hâm hấp của tôi, trong mắt con dâu chỉ là một sự “tiện lợi lợi dụng” không hơn không kém. Cay đắng hơn, cả số tiền lương hưu tôi gom góp lo cho cháu cũng bị xem là điều hiển nhiên.
Tôi nhìn đứa cháu đang ngơ ngác, nén nước mắt vào trong. Tối hôm đó, tôi vẫn nấu bữa cơm chu tất, vẫn dỗ cháu ngủ ngoan. Khi hai con đã say giấc, tôi lặng lẽ thu dọn quần áo, xếp gọn gàng vào chiếc vali cũ. Tôi không khóc, cũng không còn cảm giác giận dữ, chỉ có một sự thất vọng đến nguội lạnh.
Sáng hôm sau, khi thành phố còn chưa đón những tia nắng đầu tiên, tôi đặt chìa khóa nhà lên bàn phòng khách, lặng lẽ xách vali ra bến xe, trở về quê nhà mà không để lại một lời từ biệt.
Ba ngày sau…
Tôi đang ngồi ngoài hiên nhà ở quê, thong thả nhấp chén trà ấm, tận hưởng bầu không khí trong lành mà nửa năm qua tôi thèm khát. Điện thoại đặt trên bàn liên tục rung lên. Là cuộc gọi từ con trai, rồi đến con dâu. Tôi không bắt máy. Cuối cùng, một dòng tin nhắn dài dằng dặc của con trai gửi đến:
“Mẹ ơi, mẹ đi đâu thế? Sao mẹ lại bỏ về quê mà không bảo vợ chồng con một câu? Ba ngày qua nhà con loạn hết cả lên rồi. Vợ con phải xin nghỉ làm vì không có ai trông cháu. Việc nhà không ai làm, cơm không ai nấu, nhà cửa bừa bộn như bãi chiến trường. Vợ con stress khóc suốt. Nếu có gì không vừa ý, mẹ lên lại với tụi con đi, chứ tụi con chịu hết nổi rồi!”
Tôi đọc xong, khẽ thở dài rồi mỉm cười nhẹ nhõm. Tôi chậm rãi gõ câu trả lời, gửi chung vào nhóm trò chuyện của cả hai đứa:
*”Mẹ lên thành phố vì thương con, thương cháu, chứ không phải vì không có nơi để đi, càng không phải vì thiếu tiền để phải đi làm ‘ô sin miễn phí’. Ba ngày qua chắc cũng đủ để các con hiểu giá trị của một người giúp việc là bao nhiêu tiền một tháng.
Lương hưu của mẹ đủ để mẹ sống an nhàn, vườn rau ở quê cũng đã đến mùa thu hoạch. Từ nay, mẹ muốn sống cho bản thân mình. Chuyện con cái, hai đứa tự bàn bạc và thuê người lo liệu. Đừng tìm mẹ nữa.”*
Gửi tin nhắn xong, tôi tắt nguồn điện thoại, đứng dậy đi ra vườn tưới cho mấy luống rau cải đang lên xanh mướt. Nắng sớm miền quê ấm áp chiếu xuống, tôi biết mình đã đưa ra quyết định đúng đắn nhất cuộc đời. Nuông chiều con cái không đúng cách chỉ rước lấy sự coi thường; từ giờ trở đi, tôi trả lại trách nhiệm cho các con, và trả lại sự bình yên cho chính mình.