Bà Lan, 60 tuổi, vừa nghỉ hưu sau hơn ba mươi năm đứng trên bục giảng. Nghĩ mình còn khỏe, bà chủ động nói với con trai:
– Mẹ lên thành phố trông cháu cho hai đứa, đỡ tốn tiền thuê người.
Con trai bà – Tuấn, một kỹ sư xây dựng, mừng ra mặt. Nhưng con dâu – Mai – chỉ cười gượng:
– Dạ… mẹ muốn lên thì tụi con cũng mừng.
Từ ngày bà Lan dọn lên, căn nhà nhỏ thêm tiếng trẻ con, nhưng cũng thêm những tiếng thở dài khẽ khàng. Bà làm việc quần quật: sáng dậy sớm nấu ăn, đưa cháu đi học, chiều đón về, tối giặt đồ, dọn dẹp. Mọi việc đều do bà gánh, trong khi vợ chồng Tuấn bận rộn với công việc.
Lương hưu 13 triệu mỗi tháng, bà không giữ cho riêng mình. Tháng nào cũng dúi cho con dâu vài triệu tiền chợ, nói là “đỡ cho tụi con một phần”. Bà không tính toán, chỉ mong gia đình yên ấm, con cháu ngoan ngoãn.
Nhưng càng ngày, bà càng cảm nhận rõ ràng sự lạnh nhạt từ con dâu. Mai ít nói, tránh mặt, thỉnh thoảng còn cau có khi bà góp ý chuyện nuôi con. Tuấn thì đi làm suốt, chẳng để ý.
Chiều hôm ấy, khi bà đang phơi quần áo, Mai vội vã chạy ra:
– Mẹ ơi, mẹ có điện thoại không? Nháy máy giúp con phát, con làm rơi điện thoại đâu rồi!
Bà Lan lấy điện thoại trong túi áo, làm theo lời con dâu. Chỉ vài giây sau, tiếng chuông vang lên trong phòng khách. Bà đi theo, nhặt chiếc điện thoại rơi dưới ghế sofa, định đưa lại thì màn hình sáng lên – đúng lúc có cuộc gọi từ chính bà.
Ánh mắt bà khựng lại. Trên màn hình hiển thị tên người gọi: “Bà Già Phiền”.
Bà đứng lặng vài giây. Cảm giác tim như bị ai bóp nghẹt. Cái tên ngắn ngủi đó như xát muối vào lòng. Cả đời bà sống vì con, yêu thương con dâu như con gái, vậy mà trong mắt nó, bà chỉ là “bà già phiền”.
Mai từ phòng bước ra, thấy bà cầm điện thoại liền cười:
– À, tìm được rồi. Cảm ơn mẹ nha.
Bà Lan khẽ gật đầu, không nói gì. Nụ cười hiền của bà cứng lại trên môi.
Tối hôm đó, bà vẫn dọn cơm, vẫn giục cháu ăn ngoan, vẫn giặt đồ như mọi ngày. Nhưng khi mọi người đã ngủ, bà âm thầm mở tủ, gấp từng bộ quần áo, bỏ vào chiếc vali cũ.
Sáng sớm, Tuấn ngủ dậy không thấy mẹ đâu. Trên bàn ăn chỉ còn tờ giấy gấp đôi, với mấy dòng chữ nắn nót:
“Mẹ về quê. Ở đây mẹ thấy mình không còn cần thiết nữa. Đừng lo cho mẹ.”
Mai cầm tờ giấy, bần thần, miệng lẩm bẩm:
– Mẹ giận gì chứ, có mỗi chuyện đó mà cũng…
Tuấn nhìn vợ, trong lòng dâng lên một nỗi bực bội xen lẫn xót xa. Anh gọi điện cho mẹ hàng chục lần nhưng bà không bắt máy.
Về đến quê, bà Lan trở lại căn nhà nhỏ giữa vườn cau, nơi bà từng sống suốt mấy chục năm. Hàng xóm thấy bà về sớm thì hỏi:
– Ơ, tưởng bà lên thành phố trông cháu cơ mà?
Bà chỉ cười hiền:
– Tôi nhớ quê, nhớ mấy cây cau này quá.
Từ đó, bà sống một mình, nhưng lòng bình thản lạ kỳ. Buổi sáng tưới cây, chiều dạy mấy đứa nhỏ hàng xóm học chữ. Dù chẳng nhiều tiền, bà vẫn gửi đều đặn 5 triệu mỗi tháng lên cho cháu nội, qua tài khoản của con trai.
Một tháng sau, Mai dắt cháu về thăm bà. Nhìn thấy mẹ chồng gầy đi, tóc bạc hơn, Mai rơm rớm nước mắt.
– Mẹ… con xin lỗi. Con không cố ý đâu. Con đặt tên vậy… chỉ là đùa thôi…
Bà Lan khẽ đặt chén nước xuống bàn, mỉm cười:
– Con à, lời nói hay một cái tên đều thể hiện cách mình nhìn người khác. Mẹ không giận, nhưng mẹ hiểu mình nên ở đâu thì tốt hơn.
Mai cúi đầu, lặng lẽ khóc. Lần đầu tiên, cô thấy hối hận thật sự.
Tối đó, khi Tuấn gọi điện về, bà vẫn cười hiền như mọi khi:
– Mẹ khỏe, đừng lo. Giờ mẹ có mấy đứa nhỏ ở xóm, ngày nào cũng vui.
Nhưng sau khi tắt máy, bà lặng lẽ nhìn ra vườn, nước mắt rơi. Bà chẳng trách ai, chỉ buồn vì tình thân đôi khi lại mong manh đến thế.
Câu chuyện của bà Lan lan khắp xóm nhỏ — người ta thương bà, nhưng cũng nể bà vì cách bà chọn rời đi trong lặng lẽ, không trách móc, không oán hờn.
Bởi có lẽ, khi lòng tự trọng của một người mẹ bị tổn thương, thì ra đi chính là cách họ giữ lại chút tình yêu cuối cùng cho gia đình.